26 Şubat 2008 Salı

Marina Bağlama Ücretleri ile ilgili hukuki görüş

BAĞLAMA ÜCRETLERİ


Konu ile ilgili araştırma yaptım. Gozden gecirdigim mevzuat ve konunun mahiyetini goz onunde tuttugum zaman bir yatin limanda veya marinada bir yerde tutulmasi ve teknenin/tekne sahibinin marina hizmetlerinden faydalanmasinin "kira sozlesmesi" olarak degerlendirilemeyecegi gorusu agir basiyor.

Her ne kadar populer medyada ve ilgililer arasindaki konusmalarda (ki bu konusma ve yazismalar bazen sofistike icerikte de olabiliyor) teknelerin marinalarda tutulmasi ve hizmetlerden faydalanmasi karsiligi odenen ucrete "marina kirasi" deniyor olsa da bu terim hicbir hukuki temele dayanmiyor.

Gerek Balikci Barinaklari Yonetmeligi gerekse Deniz Turizmi Yonetmeligi bu konudaki belirsizlige onemli olcude isik tutuyor. Deniz Turizmi Yonetmeligi tekne (yat) sahipleri ile limanlar (marinalar) arasında imzalanacak sozlesmeyi bir "kira sozlesmesi" degil "baglama sozlesmesi" olarak tanimliyor. Ayrica bu sozlesmenin hukuki mahiyetini aciklayan en altta metinlerine yer verdigim 14. ve 15. madde bu sozlesmeyi "taraflar arasindaki bir ozel irade beyani" olarak yorumluyor. Bu cok muglak bir tabir olsa da aradaki iliski "kira" sozlesmesi olsaydi bunu Yonetmeligi cikaran ilgili Bakanligin acikca ifade edebilecegi ve bu opsiyonu gozden gecirmis olma ihtimalini kesinlikle unutmamaliyiz. Baglama sozlesmesinin hukuki mahiyetini konu alan bir mevzuat hukmunde bu sozlesme "kira" iliskisi olarak siniflandirilmiyorsa bu onemli bir veridir.

Diger taraftan yine Balikci Barinaklari Yonetmeligi de temel hukuki iliskinin "kira" iliskisi olmadigi yonunde bir yoruma acik. Zira Barinak isletmecisinin verdigi hizmetler ve baglama karsilgilinda balikci kamu tarafindan belirlenen bir maktu ucreti oduyor. Bu da arada kira degil "hizmet" iliskisi oldugu yonunde bir temayul yaratiyor.

Ayni sekilde tum marinalarin uygulamasina baktigimizda sozlesmelerin her zaman ve sadece "baglama sozlesmesi" olarak adlandirildigini goruyoruz.

Gercekten iliskinin mahiyetini dusundugumuzde iliskinin temeli ve sartlari itibari ile kira sozlesmesinden, kira iliskisinden farkli oldugunu goruyoruz.

Gayrimankule iliskin kira iliskisinden kiraci asgari belli bir sure ile bir gayrimenkulu isyeri (depo dahil) veya "ikamet" icin kullanmak temelinde anlasiyorlar. Menkul kirasinda ise bir menkulden faydalanmak, onu kullanmak amaci var.

Marina baglamasi ise gunluk, 2 gunluk, 3 gunluk, 4 gunluk, haftalik, aylik, yillik istenen her donem ve vade ile yapilabiliyor. Ayrica sozlesmenin en onemli unsurlarindan bazilari, teknenin baglanmasinin yani sira, su-elektrik-yakit saglanmasi, tamir, bakim, palamar hizm, yedekleme, kurtarma, yangin ikaz/sondurme, her turlu iletisim, otopark, dus-tuvalet, alis-veris vs vs var.

Bu bakimdan baglama sozlesmesi, kiradan ziyade, otelde konaklama tarzinda bir HIZMET sozlesmesi niteligi arzediyor.

Devlet (bakanlik, ozellestirme idaresi, liman isl gnl md gibi) liman, marina ve balikci barinaklarini bir %90 kiralama olarak nitelenen sekilde tahsisle yatirimcilara isletmeleri icin veriyor. Bu yatirimcilarin bu tahsisi/kirayı cogu zaman ucuncu sahis bir yatirimciya kiralama, devir hakki olmuyor. Bu yuzden kira sozlesmesi olamayacagi yine dusunulebilir.

Zira marina isletmecisi bir kira sozlesmesi yapsa ve kiralayana alt kira hakki verse; ben de 20 tane yatim var deyip oralari kiralasam ve alt-kira ile baskalarina kiralasam, o zaman devletin yaptigi tahsisin sartlari da delinmis olur.

Bunlar benim genel olarak dusuncelerim. Konu ile ilgili elimin altinda fazla kaynak yok. Sinirli kaynak ve zamanda ulastigim sonuc baglama sozlesmesinin kira iliskisi degil, hizmet iliskisi olarak yorumlanabilecegi seklinde.

Av.Burçak Ünsal


Deniz-yelken adına
Erkut Soysal

Hiç yorum yok: